Ký hiệu ™, ® và © nghĩa là gì? Chữ R trong vòng tròn dùng khi nào

Trên logo, bao bì và sản phẩm, bạn thường thấy ba ký hiệu nhỏ: ™, ® và ©. Nhiều người gắn theo thói quen mà không rõ ý nghĩa, dẫn đến dùng sai — đặc biệt là gắn chữ R trong vòng tròn (®) khi nhãn hiệu chưa được đăng ký. Bài viết giải thích ý nghĩa từng ký hiệu, khi nào được dùng và cách gõ chúng.

Ký hiệu ™ (Trademark) là gì?

™ là viết tắt của Trademark — nghĩa là "nhãn hiệu". Ký hiệu này thể hiện rằng một dấu hiệu (tên, logo, khẩu hiệu) đang được sử dụng như một nhãn hiệu để phân biệt hàng hóa, dịch vụ, nhưng chưa nhất thiết đã được cấp văn bằng bảo hộ.

• Ai cũng có thể gắn ™ cho dấu hiệu mình đang dùng, kể cả khi chưa nộp đơn hoặc đơn đang chờ xử lý;
• ™ mang tính "tuyên bố" và cảnh báo với bên khác rằng đây là nhãn hiệu bạn đang khai thác;
• ™ không tạo ra độc quyền pháp lý — muốn được bảo hộ độc quyền, bạn phải đăng ký nhãn hiệu và được cấp Giấy chứng nhận.

Ký hiệu ® — chữ R trong vòng tròn là gì?

® là chữ "R" (viết tắt của Registered — "đã đăng ký") đặt trong vòng tròn. Ký hiệu này cho biết nhãn hiệu đã được đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ bởi cơ quan có thẩm quyền (tại Việt Nam là Cục Sở hữu trí tuệ).

• Chỉ được dùng ® khi nhãn hiệu đã thực sự được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu còn hiệu lực;
• Gắn ® cho nhãn hiệu chưa được bảo hộ có thể bị xem là thông tin gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và tiềm ẩn rủi ro pháp lý;
• ® chỉ có giá trị trong phạm vi lãnh thổ và nhóm sản phẩm/dịch vụ mà nhãn hiệu được bảo hộ.

Nói ngắn gọn: ™ là "đang dùng", ® là "đã được cấp bằng". Muốn có quyền dùng ®, bạn cần hoàn tất thủ tục đăng ký — xem trước cách tra cứu nhãn hiệu để đánh giá khả năng bảo hộ.

Ký hiệu © (Copyright) là gì?

© là viết tắt của Copyright — "quyền tác giả". Ký hiệu này gắn với tác phẩm (bài viết, hình ảnh, âm nhạc, phần mềm, thiết kế…) để tuyên bố quyền tác giả, thường đi kèm tên chủ sở hữu và năm công bố, ví dụ: © 2026 Công ty ABC.

• Quyền tác giả phát sinh tự động khi tác phẩm được định hình, không bắt buộc phải gắn © hay đăng ký;
• Tuy vậy, đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả tạo bằng chứng pháp lý mạnh khi có tranh chấp — xem dịch vụ đăng ký bản quyền;
• © dành cho tác phẩm; ® dành cho nhãn hiệu — hai đối tượng khác nhau, do hai cơ quan khác nhau quản lý.

Ký hiệu ℠ (Service Mark) và các ký hiệu khác

Ngoài ba ký hiệu chính, đôi khi bạn gặp ℠ (Service Mark) — dùng cho nhãn hiệu dịch vụ chưa đăng ký, tương tự ™ nhưng dành cho dịch vụ thay vì hàng hóa. Ký hiệu này phổ biến ở Mỹ và ít dùng tại Việt Nam. Ngoài ra còn ℗ (Phonogram) dùng cho bản ghi âm.

Bảng phân biệt ™, ® và ©

Ở Việt Nam có bắt buộc gắn ký hiệu ™, ®, © không?

Pháp luật Việt Nam không bắt buộc gắn các ký hiệu này. Quyền của bạn phát sinh từ văn bằng bảo hộ (với nhãn hiệu) hoặc từ việc sáng tạo tác phẩm (với quyền tác giả), chứ không phải từ ký hiệu. Tuy nhiên:

• Gắn ™ giúp thể hiện bạn coi đó là nhãn hiệu và đang khai thác nó — nên dùng khi đơn đang chờ cấp;
• Chỉ gắn ® khi đã được cấp bằng, để tránh rủi ro bị coi là gây nhầm lẫn;
• Gắn © kèm tên và năm là thông lệ tốt để khẳng định quyền tác giả với tác phẩm.

Cách gõ ký hiệu ™ ® © trên máy tính và điện thoại

• Windows: giữ Alt và gõ 0153 (™), 0174 (®), 0169 (©) trên bàn phím số;
• Mac: Option + 2 (™), Option + R (®), Option + G (©);
• Word: gõ (TM), (R), (C) — phần mềm tự chuyển thành ™, ®, ©;
• Điện thoại: nhấn giữ trong bảng ký hiệu, hoặc sao chép trực tiếp: ™ ® ©.

Khi nào chuyển từ ™ sang ®?

Bạn dùng ™ trong suốt thời gian nộp đơn và chờ Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định. Ngay khi nhãn hiệu được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, bạn có thể chuyển sang gắn ®. Nếu văn bằng hết hiệu lực mà không gia hạn, bạn phải ngừng dùng ®. Tìm hiểu thêm nhãn hiệu là gì và thủ tục đăng ký nhãn hiệu.

Câu hỏi thường gặp

TM là gì?

TM (™) là viết tắt của Trademark — nhãn hiệu. Ký hiệu ™ cho biết một tên, logo hoặc khẩu hiệu đang được dùng làm nhãn hiệu, kể cả khi chưa được cấp văn bằng bảo hộ. Ai cũng có thể gắn ™ cho dấu hiệu mình đang sử dụng.

Chữ R trong vòng tròn nghĩa là gì?

Chữ R trong vòng tròn (®) là viết tắt của Registered — nghĩa là nhãn hiệu đã được đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ. Chỉ được gắn ® khi nhãn hiệu đã thực sự được cấp Giấy chứng nhận còn hiệu lực; gắn khi chưa được bảo hộ có thể gây nhầm lẫn và tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

Sự khác nhau giữa ™ và ® là gì?

™ dùng cho nhãn hiệu đang sử dụng nhưng chưa (hoặc chưa chắc) được cấp bằng; ® dùng cho nhãn hiệu đã được đăng ký thành công. Nói cách khác, ™ là "đang dùng", còn ® là "đã được Nhà nước cấp văn bằng bảo hộ".

Ký hiệu © dùng khi nào?

© dùng cho tác phẩm để tuyên bố quyền tác giả, thường kèm tên chủ sở hữu và năm công bố. Quyền tác giả phát sinh tự động khi tác phẩm hình thành, nhưng đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả sẽ tạo bằng chứng pháp lý vững chắc hơn khi có tranh chấp.

Kết luận

Ba ký hiệu ™, ® và © phản ánh ba tình trạng pháp lý khác nhau: ™ cho nhãn hiệu đang dùng, ® cho nhãn hiệu đã được cấp bằng, © cho quyền tác giả. Dùng đúng ký hiệu giúp bạn khẳng định quyền và tránh rủi ro pháp lý. Nếu muốn gắn ® một cách hợp pháp, hãy hoàn tất thủ tục đăng ký nhãn hiệu — LTV Law có thể hỗ trợ bạn tra cứu và nộp đơn tại Cục Sở hữu trí tuệ.