Quyền ưu tiên trong đăng ký nhãn hiệu: Điều kiện & Cách áp dụng

Khi một doanh nghiệp muốn bảo hộ nhãn hiệu ở nhiều quốc gia, hoặc lo ngại một chủ thể khác nộp đơn cho dấu hiệu tương tự trong khoảng thời gian giữa các lần nộp đơn, quyền ưu tiên là công cụ pháp lý giúp giữ được mốc thời gian có lợi. Bài viết này trình bày quyền ưu tiên trong đăng ký nhãn hiệu là gì, cơ sở pháp lý theo Luật Sở hữu trí tuệ và Công ước Paris, thời hạn hưởng quyền, điều kiện và thủ tục yêu cầu, để người nộp đơn có thể cân nhắc áp dụng đúng lúc.

Quyền ưu tiên là gì?

Quyền ưu tiên là quyền của người nộp đơn được lấy ngày của đơn đầu tiên đã nộp làm mốc để xác định tính mới, khả năng bảo hộ và thứ tự ưu tiên cho các đơn nộp sau về cùng một đối tượng, trong một thời hạn nhất định. Nói cách khác, thay vì tính theo ngày người nộp đơn thực tế nộp đơn sau, cơ quan xác lập quyền sẽ coi đơn sau như thể được nộp vào ngày của đơn đầu tiên khi xem xét.

Đối với nhãn hiệu, điều này có ý nghĩa quan trọng: trong thời hạn ưu tiên, nếu một chủ thể khác nộp đơn cho một dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn sau ngày nộp đơn đầu tiên của bạn, đơn của người đó sẽ bị coi là nộp sau khi đối chiếu với đơn của bạn. Nhờ vậy, ngày ưu tiên trở thành mốc quyết định thứ tự xét đơn.

Quyền ưu tiên gắn liền với nguyên tắc của Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp, cho phép người đã nộp đơn hợp lệ tại một nước thành viên được hưởng một khoảng thời gian để nộp đơn tương ứng tại các nước thành viên khác mà vẫn giữ nguyên mốc ngày nộp đơn đầu tiên.

Cơ sở pháp lý theo Điều 91 Luật Sở hữu trí tuệ

Theo Điều 91 Luật Sở hữu trí tuệ (văn bản hợp nhất, sửa đổi 2022), người nộp đơn đăng ký nhãn hiệu có quyền yêu cầu hưởng quyền ưu tiên trên cơ sở đơn đầu tiên đăng ký bảo hộ cùng một đối tượng nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Đơn đầu tiên đã được nộp tại Việt Nam hoặc tại nước là thành viên của Công ước Paris, hoặc tại nước theo điều ước quốc tế có quy định về quyền ưu tiên mà Việt Nam là thành viên;
• Người nộp đơn là công dân Việt Nam hoặc công dân của nước thành viên nêu trên, hoặc là pháp nhân, tổ chức có cơ sở kinh doanh, sản xuất tại Việt Nam hoặc tại nước thành viên đó;
• Trong đơn có nêu rõ yêu cầu được hưởng quyền ưu tiên và có nộp bản sao đơn đầu tiên;
• Đơn được nộp trong thời hạn hưởng quyền ưu tiên theo quy định.

Như vậy, quyền ưu tiên không tự động phát sinh. Người nộp đơn phải chủ động yêu cầu, chứng minh được đơn đầu tiên và nộp đơn sau trong thời hạn cho phép. Nếu bỏ lỡ bất kỳ điều kiện nào, đơn sẽ được xét theo ngày nộp đơn thực tế thay vì ngày ưu tiên.

Thời hạn hưởng quyền ưu tiên theo từng đối tượng

Thời hạn hưởng quyền ưu tiên khác nhau tùy theo đối tượng sở hữu công nghiệp. Đây là điểm người nộp đơn cần nắm rõ để không nộp đơn quá muộn và làm mất quyền:

Đối với nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp, thời hạn là 6 tháng kể từ ngày nộp đơn đầu tiên. Đối với sáng chế và giải pháp hữu ích, thời hạn dài hơn, là 12 tháng. Vì thời hạn với nhãn hiệu chỉ có 6 tháng, doanh nghiệp cần lên kế hoạch nộp đơn tại các quốc gia mục tiêu ngay từ khi nộp đơn đầu tiên để kịp tận dụng.

Ý nghĩa của quyền ưu tiên đối với doanh nghiệp

Trong thời hạn ưu tiên, đơn nộp sau tại Việt Nam được coi như có cùng ngày nộp với đơn đầu tiên khi xét tính mới, khả năng phân biệt và khi so sánh với các đơn của người khác. Điều này mang lại hai lợi ích thực tế rõ rệt.

Thứ nhất, quyền ưu tiên giúp doanh nghiệp mở rộng đăng ký ra nhiều nước mà không bị mất quyền do đơn của người khác nộp xen vào giữa. Một doanh nghiệp nộp đơn nhãn hiệu tại Việt Nam có thể dùng ngày nộp đơn đó làm mốc để nộp đơn tại các nước thành viên Công ước Paris trong vòng 6 tháng, mà không lo ngại rằng trong khoảng thời gian đó có người khác đăng ký trước dấu hiệu tương tự tại các nước đó.

Thứ hai, quyền ưu tiên bảo vệ mốc thời gian khi cạnh tranh. Vì hồ sơ được xét theo ngày ưu tiên sớm hơn, doanh nghiệp giảm được rủi ro bị một chủ thể khác chiếm mất nhãn hiệu chỉ vì họ hoàn tất thủ tục ở nước sở tại nhanh hơn. Đây là công cụ đặc biệt hữu ích cho doanh nghiệp có kế hoạch xuất khẩu hoặc mở rộng thị trường quốc tế.

Điều kiện và thủ tục yêu cầu hưởng quyền ưu tiên

Để được hưởng quyền ưu tiên, người nộp đơn cần thực hiện đầy đủ các bước sau khi nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam:

• Nêu rõ yêu cầu hưởng quyền ưu tiên trong tờ khai đăng ký, kèm thông tin về đơn đầu tiên như số đơn, ngày nộp và nước nộp đơn;
• Nộp bản sao đơn đầu tiên có xác nhận của cơ quan đã nhận đơn đầu tiên;
• Nộp phí xin hưởng quyền ưu tiên theo quy định;
• Bảo đảm nộp đơn trong thời hạn hưởng quyền ưu tiên (6 tháng đối với nhãn hiệu, kể từ ngày nộp đơn đầu tiên).

Nếu thiếu bản sao đơn đầu tiên hoặc chưa nộp phí, người nộp đơn thường được cơ quan xác lập quyền cho thời gian bổ sung. Tuy vậy, để tránh rủi ro, nên chuẩn bị đầy đủ tài liệu ngay từ khi nộp đơn. Việc tính chính xác thời hạn 6 tháng cũng rất quan trọng, vì nộp trễ dù chỉ một ngày cũng có thể làm mất quyền ưu tiên.

Một số lưu ý khi áp dụng quyền ưu tiên

Có một số điểm người nộp đơn nên cân nhắc để sử dụng quyền ưu tiên hiệu quả:

• Mỗi đơn đăng ký có thể yêu cầu hưởng quyền ưu tiên trên cơ sở một hoặc nhiều đơn đầu tiên, miễn là các đơn đầu tiên đó đáp ứng điều kiện và thời hạn.
• Quyền ưu tiên khác với ngày nộp đơn thông thường. Ngày nộp đơn là ngày cơ quan tiếp nhận đơn; còn ngày ưu tiên là ngày sớm hơn được dùng làm mốc xét đơn khi yêu cầu và được chấp nhận.
• Doanh nghiệp Việt Nam muốn đăng ký nhãn hiệu ở nước ngoài nên tận dụng thời hạn 6 tháng để nộp đơn tại các quốc gia mục tiêu, thay vì để lỡ mốc rồi phải nộp đơn mới với ngày muộn hơn.
• Quyền ưu tiên chỉ áp dụng cho cùng một đối tượng đã nộp trong đơn đầu tiên; nếu mở rộng phạm vi dấu hiệu hoặc danh mục hàng hóa, dịch vụ khác biệt đáng kể thì phần mở rộng có thể không được hưởng ngày ưu tiên.

Bạn có thể tham khảo thêm về điều kiện bảo hộ nhãn hiệu để hiểu vì sao ngày ưu tiên lại quan trọng khi đánh giá khả năng phân biệt và đối chiếu với các đơn khác.

Phân biệt quyền ưu tiên với nguyên tắc nộp đơn đầu tiên

Nhiều người dễ nhầm lẫn quyền ưu tiên với nguyên tắc nộp đơn đầu tiên. Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên, theo đó khi có nhiều đơn của các chủ thể khác nhau cùng đăng ký cho các dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn cho cùng loại hàng hóa, dịch vụ, thì đơn nào có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm hơn sẽ được ưu tiên xem xét.

Như vậy, quyền ưu tiên chính là công cụ giúp một đơn có được ngày sớm hơn để có lợi thế theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên. Hai khái niệm liên hệ chặt chẽ: nguyên tắc nộp đơn đầu tiên quyết định ai được ưu tiên xét, còn quyền ưu tiên là cách hợp pháp để một đơn được tính theo ngày nộp đơn đầu tiên đã có trước đó, kể cả khi thực tế nộp muộn hơn.

Nếu doanh nghiệp có nhu cầu bảo hộ tại nhiều thị trường, việc kết hợp hiểu đúng hai nguyên tắc này giúp xây dựng chiến lược nộp đơn hợp lý. Tham khảo thêm về đăng ký nhãn hiệu quốc tế để nắm các lựa chọn mở rộng bảo hộ ra nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Quyền ưu tiên đối với nhãn hiệu kéo dài bao lâu?

Thời hạn hưởng quyền ưu tiên đối với nhãn hiệu là 6 tháng kể từ ngày nộp đơn đầu tiên. Trong thời hạn này, người nộp đơn có thể nộp đơn tại nước khác hoặc tại Việt Nam mà vẫn giữ ngày nộp đơn đầu tiên làm mốc xét đơn.

Quyền ưu tiên có tự động được áp dụng không?

Không. Người nộp đơn phải nêu rõ yêu cầu hưởng quyền ưu tiên trong tờ khai, nộp bản sao đơn đầu tiên có xác nhận của cơ quan đã nhận đơn và nộp phí theo quy định. Nếu không yêu cầu, đơn sẽ được xét theo ngày nộp đơn thực tế.

Nộp đơn đầu tiên ở nước ngoài thì có được hưởng quyền ưu tiên tại Việt Nam không?

Có, nếu đơn đầu tiên được nộp tại nước là thành viên Công ước Paris hoặc điều ước quốc tế có quy định về quyền ưu tiên mà Việt Nam là thành viên, và người nộp đơn đáp ứng điều kiện về chủ thể theo Điều 91 Luật Sở hữu trí tuệ.

Một đơn có thể hưởng quyền ưu tiên từ nhiều đơn đầu tiên không?

Có. Một đơn đăng ký có thể yêu cầu hưởng quyền ưu tiên trên cơ sở một hoặc nhiều đơn đầu tiên, với điều kiện các đơn đầu tiên đó đáp ứng điều kiện và còn trong thời hạn hưởng quyền ưu tiên.

Quyền ưu tiên khác gì với ngày nộp đơn?

Ngày nộp đơn là ngày cơ quan tiếp nhận đơn thực tế. Ngày ưu tiên là ngày sớm hơn, tương ứng với ngày nộp đơn đầu tiên, được dùng làm mốc xét đơn khi yêu cầu hưởng quyền ưu tiên được chấp nhận. Ngày ưu tiên có vai trò quyết định thứ tự xét theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên.

Kết luận

Quyền ưu tiên là công cụ pháp lý quan trọng giúp người nộp đơn giữ được mốc ngày nộp đơn đầu tiên khi mở rộng bảo hộ nhãn hiệu, đặc biệt khi đăng ký ra nhiều quốc gia. Với nhãn hiệu, thời hạn 6 tháng khá ngắn, nên việc chuẩn bị hồ sơ và lên kế hoạch nộp đơn sớm là yếu tố then chốt để không bỏ lỡ quyền lợi. Nắm rõ cơ sở tại Điều 91 Luật Sở hữu trí tuệ, điều kiện chủ thể và thủ tục yêu cầu sẽ giúp doanh nghiệp áp dụng đúng và tránh rủi ro mất quyền.

Nếu bạn cần tư vấn cụ thể về việc yêu cầu hưởng quyền ưu tiên hoặc chuẩn bị hồ sơ đăng ký nhãn hiệu, hãy tham khảo dịch vụ đăng ký nhãn hiệu của LTV Law để được hỗ trợ theo tình huống thực tế của bạn.