Ly hôn cần giấy tờ gì

Khi hôn nhân đi đến quyết định chấm dứt, một trong những băn khoăn đầu tiên của nhiều người là "ly hôn cần chuẩn bị những giấy tờ gì". Đây là câu hỏi rất chính đáng, bởi một bộ hồ sơ đầy đủ và hợp lệ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình giải quyết tại tòa án diễn ra thuận lợi, tránh việc phải bổ sung nhiều lần khiến vụ việc kéo dài.

Bài viết dưới đây tổng hợp danh mục giấy tờ cần chuẩn bị cho cả hai trường hợp thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu của một bên (thường gọi là ly hôn đơn phương), cùng cách xử lý khi thiếu một số giấy tờ. Nội dung dựa trên Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự.

Hồ sơ ly hôn gồm những giấy tờ cơ bản nào

Dù là thuận tình hay đơn phương, một bộ hồ sơ ly hôn thông thường gồm các nhóm giấy tờ sau đây:

• Đơn ly hôn hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Với trường hợp cả hai vợ chồng cùng đồng thuận, sử dụng đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn theo Mẫu 01-VDS. Với trường hợp chỉ một bên yêu cầu, sử dụng đơn khởi kiện theo Mẫu 23-DS.
• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn. Đây là giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân hợp pháp mà tòa án cần giải quyết. Nếu chỉ có bản sao, tòa án vẫn có thể yêu cầu nộp bản chính.
• Căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực). Trường hợp thuận tình cần giấy tờ của cả hai; trường hợp đơn phương, người nộp đơn cung cấp giấy tờ của mình và cố gắng cung cấp thông tin của bên còn lại.
• Giấy khai sinh của các con (bản sao) nếu vợ chồng có con chung. Giấy tờ này là căn cứ để tòa án giải quyết vấn đề nuôi con và cấp dưỡng.
• Giấy tờ chứng minh tài sản chung, nợ chung nếu có tranh chấp hoặc có yêu cầu tòa án giải quyết. Ví dụ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, hợp đồng vay nợ.
• Giấy tờ về nơi cư trú để xác định thẩm quyền của tòa án, chẳng hạn thông tin xác nhận cư trú của vợ, chồng hoặc của bị đơn.

Đơn ly hôn dùng mẫu nào

Việc chọn đúng mẫu đơn phụ thuộc vào tính chất vụ việc:

• Thuận tình ly hôn: khi vợ chồng cùng thống nhất chấm dứt hôn nhân và thỏa thuận được về con chung, tài sản, thì nộp đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn theo Mẫu 01-VDS. Đây được xếp vào loại việc dân sự.
• Ly hôn theo yêu cầu một bên: khi chỉ một người muốn ly hôn hoặc hai bên không thỏa thuận được, thì nộp đơn khởi kiện theo Mẫu 23-DS. Đây được xếp vào loại vụ án dân sự.

Đơn cần điền đầy đủ, trung thực thông tin về nhân thân, tình trạng hôn nhân, con chung, tài sản chung và yêu cầu cụ thể gửi đến tòa án.

Phân biệt hồ sơ thuận tình và đơn phương

Hai trường hợp có điểm chung về nhóm giấy tờ nhân thân, nhưng khác nhau ở mẫu đơn và mức độ đầy đủ của giấy tờ bên còn lại. Bảng dưới đây giúp so sánh nhanh:

Nộp hồ sơ ly hôn ở đâu

Từ khi thực hiện cải cách tổ chức hệ thống tòa án năm 2025, thẩm quyền giải quyết ly hôn thuộc về Tòa án nhân dân khu vực (thay cho tòa án nhân dân cấp huyện trước đây). Cụ thể:

• Thuận tình ly hôn: nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú hoặc nơi làm việc của vợ hoặc của chồng, do hai bên lựa chọn.
• Ly hôn theo yêu cầu một bên: nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người bị yêu cầu ly hôn) cư trú hoặc làm việc.
• Ly hôn có yếu tố nước ngoài: khi một bên là người nước ngoài, hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài, hoặc tài sản ở nước ngoài, thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Hồ sơ có thể nộp trực tiếp tại tòa án hoặc gửi qua đường bưu chính, tùy điều kiện của mỗi người.

Xử lý khi thiếu hoặc mất giấy tờ

Không phải trường hợp nào cũng có sẵn đầy đủ giấy tờ. Dưới đây là hướng xử lý một số tình huống thường gặp:

Mất bản chính Giấy chứng nhận kết hôn

Nếu làm mất hoặc thất lạc bản chính, vợ hoặc chồng có thể đến cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn hoặc cơ quan có thẩm quyền để xin cấp bản sao trích lục kết hôn. Bản trích lục này được sử dụng thay cho bản chính khi nộp hồ sơ.

Không có giấy tờ tùy thân của bị đơn khi ly hôn đơn phương

Trong trường hợp ly hôn theo yêu cầu một bên, người nộp đơn thường không giữ giấy tờ của người còn lại. Khi đó chỉ cần cung cấp thông tin về họ tên, năm sinh và nơi cư trú của bị đơn ở mức đầy đủ nhất có thể. Nếu không rõ nơi cư trú hiện tại, cần cung cấp địa chỉ cư trú cuối cùng đã biết để tòa án xem xét thụ lý theo quy định.

Thiếu giấy tờ về nơi cư trú

Người nộp đơn có thể liên hệ cơ quan công an nơi cư trú để được xác nhận thông tin cư trú, phục vụ việc xác định đúng tòa án có thẩm quyền.

Một số lưu ý để hồ sơ được thụ lý thuận lợi

• Các bản sao giấy tờ nên được chứng thực theo quy định để bảo đảm giá trị pháp lý.
• Điền đơn trung thực, đầy đủ, thống nhất thông tin giữa các giấy tờ.
• Nếu có yêu cầu về con chung và tài sản, nên chuẩn bị trước các giấy tờ liên quan để tòa án có căn cứ giải quyết trong cùng vụ việc.
• Nếu chưa chắc chắn về mẫu đơn hoặc thẩm quyền tòa án, có thể liên hệ trực tiếp tòa án hoặc người có chuyên môn để được hướng dẫn.

Câu hỏi thường gặp

Ly hôn có bắt buộc phải nộp bản chính Giấy chứng nhận kết hôn không

Về nguyên tắc, tòa án cần bản chính Giấy chứng nhận kết hôn để giải quyết. Nếu đã mất, vợ hoặc chồng có thể xin cấp bản sao trích lục kết hôn tại cơ quan hộ tịch để nộp thay.

Không có căn cước công dân của vợ hoặc chồng thì ly hôn được không

Trong ly hôn theo yêu cầu một bên, người nộp đơn không nhất thiết phải có giấy tờ tùy thân của bên kia, mà chỉ cần cung cấp thông tin nhân thân và nơi cư trú của bị đơn ở mức đầy đủ nhất có thể để tòa án xem xét thụ lý.

Vợ chồng thuận tình ly hôn thì nộp hồ sơ ở đâu

Trường hợp thuận tình, hai bên nộp đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn theo Mẫu 01-VDS tại Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú hoặc nơi làm việc của vợ hoặc của chồng.

Có con chung thì cần thêm giấy tờ gì

Nếu có con chung, cần nộp thêm bản sao giấy khai sinh của các con. Đây là căn cứ để tòa án giải quyết việc nuôi con và cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn.

Ly hôn với người nước ngoài thì tòa nào giải quyết

Ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, không thuộc Tòa án nhân dân khu vực như các trường hợp thông thường.