Chồng hoặc vợ không đồng ý ly hôn phải làm sao? (2026)

Một trong những tình huống khiến người muốn chấm dứt hôn nhân bế tắc nhất là khi người kia nhất quyết không đồng ý ly hôn: không ký vào đơn, không hợp tác, thậm chí cố tình né tránh Tòa án. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần một bên phản đối thì không thể ly hôn. Thực tế, pháp luật Việt Nam cho phép ly hôn đơn phương — tức một bên vẫn có quyền yêu cầu Tòa án cho ly hôn dù người còn lại không đồng ý. Bài viết giải thích rõ căn cứ, chứng cứ và các bước cần làm theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (Luật số 52/2014/QH13).

Không đồng ý ly hôn thì có ly hôn được không?

Câu trả lời là: vẫn được. Khi vợ hoặc chồng muốn chấm dứt hôn nhân mà bên kia không đồng thuận, người muốn ly hôn có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên (thường gọi là ly hôn đơn phương). Sự đồng ý của cả hai chỉ là điều kiện của thủ tục thuận tình; còn khi đã đơn phương, Tòa án sẽ xét trên căn cứ luật định chứ không phụ thuộc vào việc bên kia có ký đơn hay không.

Điều quan trọng cần hiểu: Tòa án không cho ly hôn chỉ vì một bên "muốn", mà phải có căn cứ chứng minh hôn nhân thực sự đã tan vỡ. Vì vậy, việc chuẩn bị chứng cứ thuyết phục quan trọng hơn nhiều so với việc thuyết phục người kia ký đơn.

Căn cứ để Tòa án cho ly hôn đơn phương

Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khi một bên yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Một số biểu hiện thường được Tòa án xem xét là căn cứ cho tình trạng "trầm trọng":

Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình: đánh đập, ngược đãi, xúc phạm danh dự nhân phẩm, kiểm soát tài chính, gây áp lực tâm lý kéo dài.
Ngoại tình, chung sống như vợ chồng với người khác.
Bỏ mặc, không quan tâm chăm sóc nhau, không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng trong thời gian dài.
Vợ chồng đã ly thân, sống ly tán, không còn quan tâm đến nhau.

Trường hợp một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích mà bên kia yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn theo khoản 2 Điều 56.

Chứng cứ cần chuẩn bị khi bên kia không hợp tác

Vì Tòa án xét theo căn cứ chứ không theo sự đồng ý, chứng cứ là yếu tố quyết định. Tùy hoàn cảnh, bạn nên thu thập:

Loại căn cứ	Chứng cứ nên có
Bạo lực gia đình	Giấy khám thương, ảnh, video, tin nhắn đe dọa, biên bản của công an hoặc tổ hòa giải, lời khai người làm chứng.
Ngoại tình	Hình ảnh, tin nhắn, xác nhận chung sống, người làm chứng.
Ly thân, sống ly tán	Xác nhận về nơi cư trú khác nhau, tin nhắn, lời khai hàng xóm, người thân.
Bỏ mặc, vô trách nhiệm	Bằng chứng không đóng góp kinh tế, không chăm sóc con cái, thời gian không liên lạc.

Không nhất thiết phải hội đủ mọi loại chứng cứ; điều Tòa án quan tâm là tổng thể có đủ cho thấy hôn nhân đã thực sự không thể cứu vãn hay không.

Thủ tục ly hôn đơn phương khi một bên không đồng ý

Trình tự cơ bản gồm các bước sau:

Bước 1 — Nộp hồ sơ: nộp đơn khởi kiện ly hôn cùng các giấy tờ kèm theo tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người không đồng ý ly hôn) cư trú hoặc làm việc.
Bước 2 — Thụ lý: Tòa án xem xét đơn, thông báo nộp tạm ứng án phí; sau khi bạn nộp biên lai, Tòa thụ lý vụ án.
Bước 3 — Hòa giải: Tòa án tiến hành hòa giải. Đây là thủ tục bắt buộc. Nếu hòa giải thành (hai bên quay lại hoặc thống nhất được) thì đình chỉ; nếu hòa giải không thành, vụ án chuyển sang xét xử.
Bước 4 — Xét xử: Tòa mở phiên tòa, xem xét chứng cứ và ra bản án cho ly hôn hoặc bác yêu cầu.

Về hồ sơ chi tiết, án phí và thời gian giải quyết, bạn có thể xem thêm bài viết về ly hôn đơn phương và thủ tục ly hôn.

Bên kia cố tình vắng mặt, giấu địa chỉ thì sao?

Việc người kia trốn tránh, bỏ đi khỏi nơi cư trú hoặc cố tình không đến Tòa là tình huống rất phổ biến. Trốn tránh không làm cho việc ly hôn bị đình lại vĩnh viễn. Nếu bị đơn được triệu tập hợp lệ nhiều lần mà vẫn vắng mặt, Tòa án có thể xét xử vắng mặt theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Trường hợp không xác định được nơi cư trú của bị đơn, Tòa có thể tiến hành các thủ tục thông báo, niêm yết theo luật. Nội dung này được trình bày kỹ trong bài ly hôn vắng mặt.

Câu hỏi thường gặp

Chồng không ký đơn thì tôi có ly hôn được không?

Được. Chữ ký đồng ý của người kia chỉ cần cho thủ tục thuận tình. Khi bên kia không đồng ý, bạn nộp đơn khởi kiện ly hôn đơn phương; Tòa án xét trên căn cứ luật định tại Điều 56 chứ không cần bên kia ký.

Tòa cho ly hôn đơn phương dựa vào điều gì?

Dựa vào căn cứ hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được — thường thể hiện qua bạo lực gia đình, ngoại tình, ly thân kéo dài, bỏ mặc vô trách nhiệm. Chứng cứ là yếu tố quyết định.

Bên kia bỏ đi, không rõ ở đâu thì làm sao ly hôn?

Bạn vẫn nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú cuối cùng; Tòa sẽ tiến hành triệu tập, thông báo, niêm yết và có thể xét xử vắng mặt nếu triệu tập hợp lệ mà bị đơn không đến. Nên tham vấn luật sư để chuẩn bị đúng thủ tục xác minh cư trú.

Ly hôn đơn phương mất bao lâu?

Thông thường lâu hơn thuận tình, khoảng 4 đến 6 tháng hoặc hơn tùy mức độ tranh chấp về con và tài sản, cũng như sự hợp tác của bị đơn. Xem chi tiết ở bài thời gian ly hôn.

Kết luận

Việc người kia không đồng ý ly hôn không phải là ngõ cụt. Pháp luật bảo đảm quyền được chấm dứt một cuộc hôn nhân đã thực sự tan vỡ cho cả vợ và chồng, thông qua thủ tục ly hôn đơn phương tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Thách thức lớn nhất thường nằm ở việc thu thập chứng cứ và xử lý tình huống bị đơn bất hợp tác. Nếu bạn đang mắc kẹt vì người kia cố tình gây khó, đội ngũ luật sư của LTV Law có thể tư vấn kín đáo, giúp bạn chuẩn bị chứng cứ và đại diện làm việc với Tòa án để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.