Thủ tục thành lập công ty xây dựng mới nhất

Ngành xây dựng là một trong những lĩnh vực có nhiều điều kiện pháp lý chuyên ngành nhất. Khác với nhiều loại hình dịch vụ thông thường, một công ty xây dựng muốn thực sự nhận thầu thi công, khảo sát, thiết kế hay giám sát công trình còn phải đáp ứng các yêu cầu về chứng chỉ hành nghề của cá nhân và chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức. Vì vậy, quá trình khởi nghiệp trong lĩnh vực này cần được tách thành hai giai đoạn rõ ràng.

Nguyên tắc quan trọng cần nắm ngay từ đầu: đăng ký doanh nghiệp trước, xin chứng chỉ năng lực và các điều kiện hành nghề sau khi công ty đã có nhân sự và kinh nghiệm đủ điều kiện. Không nhất thiết phải có chứng chỉ mới được thành lập công ty; nhưng muốn tham gia đấu thầu, nhận thầu những công trình đòi hỏi năng lực thì bắt buộc phải có chứng chỉ tương ứng.

Thành lập công ty xây dựng có phải ngành nghề kinh doanh có điều kiện không?

Cần phân biệt hai nhóm công việc. Việc đăng ký thành lập doanh nghiệp với các mã ngành xây dựng là thủ tục hành chính thông thường tại Cơ quan đăng ký kinh doanh, không đòi hỏi điều kiện trước khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nghĩa là bạn hoàn toàn có thể lập công ty xây dựng mà chưa cần bất kỳ chứng chỉ nào.

Tuy nhiên, khi công ty đi vào hoạt động thực tế ở các mảng như thi công xây dựng, khảo sát, lập quy hoạch, thiết kế, thẩm tra, quản lý dự án, giám sát thi công thì đây là hoạt động kinh doanh có điều kiện. Để được nhận thầu những công việc này, tổ chức phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với hạng và lĩnh vực, còn cá nhân đảm nhận chức danh chủ chốt phải có chứng chỉ hành nghề. Nói cách khác, điều kiện không nằm ở khâu thành lập mà nằm ở khâu triển khai dịch vụ.

Các mã ngành nghề kinh doanh nên đăng ký cho công ty xây dựng

Khi soạn hồ sơ, doanh nghiệp cần liệt kê ngành nghề theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Ngành xây dựng khá rộng, nên đăng ký đủ các nhóm dự kiến hoạt động để tránh phải bổ sung nhiều lần về sau. Dưới đây là các nhóm phổ biến để tham khảo:

Nhóm hoạt động	Phạm vi công việc điển hình
Xây dựng nhà	Xây dựng nhà để ở, nhà không để ở, nhà các loại
Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng	Đường bộ, đường sắt, cầu, hầm, công trình thủy, công trình điện, viễn thông, cấp thoát nước, công trình công nghiệp
Phá dỡ và chuẩn bị mặt bằng	Phá dỡ công trình, san lấp, chuẩn bị mặt bằng, đào và khoan thăm dò
Lắp đặt hệ thống trong công trình	Lắp đặt điện, hệ thống cấp thoát nước, điều hòa, hệ thống xây dựng khác
Hoàn thiện công trình	Trát, sơn, ốp lát, lắp đặt cửa, hoàn thiện nội thất công trình
Hoạt động xây dựng chuyên dụng khác	Lắp dựng khung, giàn giáo, chống thấm, các công việc chuyên biệt
Hoạt động tư vấn xây dựng	Khảo sát, thiết kế, thẩm tra, giám sát, quản lý dự án, lập quy hoạch xây dựng
Kinh doanh liên quan	Bán buôn vật liệu xây dựng, cho thuê máy móc thiết bị xây dựng, kinh doanh bất động sản (nếu có nhu cầu)

Doanh nghiệp nên ghi mã ngành cấp bốn kèm chi tiết hoạt động cho rõ ràng. Với nhóm tư vấn xây dựng và thi công, đây chính là các mảng gắn với yêu cầu chứng chỉ năng lực, cần lưu ý khi lập kế hoạch nhân sự.

Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức

Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng là văn bản do cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng cấp, xác nhận tổ chức đủ điều kiện tham gia một hoặc một số lĩnh vực hoạt động. Đây là điều kiện tiên quyết để công ty được nhận thầu nhiều loại công việc, đặc biệt khi tham gia dự án sử dụng vốn nhà nước hoặc công trình có quy mô, cấp độ nhất định.

Các lĩnh vực thường yêu cầu chứng chỉ năng lực gồm: khảo sát xây dựng; lập thiết kế quy hoạch xây dựng; thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng; quản lý dự án đầu tư xây dựng; thi công xây dựng công trình; tư vấn giám sát thi công. Chứng chỉ được phân theo hạng, phổ biến là hạng một, hạng hai và hạng ba, tương ứng với phạm vi và quy mô công trình mà tổ chức được phép thực hiện. Hạng càng cao thì yêu cầu về nhân sự chủ chốt và kinh nghiệm càng lớn.

Điều kiện để được cấp chứng chỉ năng lực nhìn chung xoay quanh: có đủ nhân sự giữ chức danh chủ chốt với chứng chỉ hành nghề phù hợp; có kinh nghiệm đã tham gia các công trình tương ứng; và đáp ứng các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật xây dựng cho từng lĩnh vực, từng hạng. Vì các điều kiện chi tiết về số lượng nhân sự, cấp công trình và mức kinh nghiệm được quy định cụ thể và có thể thay đổi, doanh nghiệp nên đối chiếu quy định hiện hành trước khi lập hồ sơ, tránh chuẩn bị thiếu.

Trường hợp nào chưa cần chứng chỉ năng lực?

Pháp luật xây dựng có quy định một số trường hợp tổ chức được miễn chứng chỉ năng lực, thường là với công việc quy mô rất nhỏ hoặc một số hoạt động nhất định. Tuy nhiên, ranh giới này cần được kiểm tra kỹ theo quy định cập nhật. Nếu công ty chỉ mới thành lập và chưa nhận công trình đòi hỏi năng lực, việc chưa có chứng chỉ ngay là bình thường; nên tập trung tuyển dụng, tích lũy hồ sơ kinh nghiệm rồi xin chứng chỉ sau.

Chứng chỉ hành nghề của cá nhân

Song song với chứng chỉ năng lực của tổ chức, các cá nhân đảm nhận vị trí chủ chốt trong công ty phải có chứng chỉ hành nghề. Đây là điều kiện nền tảng, bởi chứng chỉ năng lực của tổ chức phần lớn dựa trên đội ngũ cá nhân có chứng chỉ.

Các lĩnh vực chứng chỉ hành nghề cá nhân thường gặp gồm: khảo sát xây dựng; thiết kế quy hoạch xây dựng; thiết kế xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng; định giá xây dựng; và quản lý dự án. Cá nhân muốn được cấp chứng chỉ thường phải đáp ứng yêu cầu về trình độ chuyên môn được đào tạo phù hợp, thời gian kinh nghiệm và đạt kỳ sát hạch theo quy định. Chứng chỉ cá nhân cũng được phân hạng, gắn với phạm vi được hành nghề.

Đối tượng	Loại điều kiện	Ý nghĩa với công ty
Cá nhân chủ chốt	Chứng chỉ hành nghề (khảo sát, thiết kế, giám sát, quản lý dự án, định giá...)	Là nền tảng để công ty đủ điều kiện xin chứng chỉ năng lực
Tổ chức (công ty)	Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng theo lĩnh vực và hạng	Điều kiện để nhận thầu, đấu thầu nhiều loại công trình

Lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp

Với công ty xây dựng, ba loại hình phổ biến là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên và công ty cổ phần. Việc chọn loại hình nên căn cứ vào số lượng người cùng góp vốn, nhu cầu huy động vốn và định hướng phát triển.

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên: phù hợp khi chỉ có một chủ sở hữu, cơ cấu gọn, dễ ra quyết định. Chủ sở hữu chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn điều lệ.
Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: phù hợp khi có từ hai đến vài người cùng góp vốn, quản trị vẫn tương đối đơn giản, kiểm soát được thành viên.
Công ty cổ phần: phù hợp khi cần nhiều cổ đông, dự kiến huy động vốn rộng hoặc hướng đến quy mô lớn, nhiều dự án. Cơ cấu quản trị chặt chẽ hơn.

Đa số nhà thầu vừa và nhỏ chọn loại hình trách nhiệm hữu hạn vì thủ tục quản trị nhẹ nhàng. Khi quy mô lớn dần và cần gọi vốn, doanh nghiệp có thể chuyển đổi loại hình về sau.

Vốn điều lệ nên để bao nhiêu?

Pháp luật doanh nghiệp không quy định mức vốn điều lệ tối thiểu chung cho công ty xây dựng thông thường, do đó doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về mức vốn. Tuy vậy, với ngành xây dựng, vốn điều lệ không nên để quá thấp một cách hình thức, vì một số lý do thực tế:

Khi tham gia đấu thầu, năng lực tài chính của nhà thầu thường được xem xét; vốn điều lệ quá nhỏ có thể ảnh hưởng đến điểm đánh giá và uy tín.
Ngành xây dựng cần dòng tiền để ứng vốn thi công, mua vật liệu, trả nhân công trước khi được nghiệm thu thanh toán.
Vốn điều lệ cũng phản ánh cam kết trách nhiệm của công ty với đối tác và chủ đầu tư.

Doanh nghiệp nên cân nhắc mức vốn tương xứng với quy mô công trình dự kiến nhận và khả năng góp vốn thực tế của các thành viên. Cần lưu ý thời hạn góp đủ vốn điều lệ theo cam kết; góp không đủ, không đúng hạn có thể phải điều chỉnh giảm và ảnh hưởng đến hồ sơ năng lực. Nếu doanh nghiệp có hoạt động thuộc lĩnh vực yêu cầu vốn pháp định riêng, cần đáp ứng đúng mức theo quy định chuyên ngành đó.

Thủ tục thành lập công ty xây dựng

Về cơ bản, thủ tục thành lập công ty xây dựng giống các ngành khác, thực hiện theo Luật Doanh nghiệp 2020 sửa đổi bổ sung năm 2025 (Luật số 76/2025/QH15), Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Thông tư 68/2025/TT-BTC. Các bước chính gồm:

Chuẩn bị thông tin: xác định loại hình, tên công ty, địa chỉ trụ sở, ngành nghề (bao gồm các mã ngành xây dựng dự kiến), vốn điều lệ, thông tin người đại diện theo pháp luật và các thành viên hoặc cổ đông góp vốn.
Soạn hồ sơ đăng ký doanh nghiệp: giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty, danh sách thành viên hoặc cổ đông (nếu có), bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân, tổ chức liên quan.
Nộp hồ sơ: nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại địa chỉ dangkykinhdoanh.gov.vn. Hồ sơ được giải quyết bởi Cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính cấp tỉnh. Công ty đăng ký ở cấp tỉnh, khác với hộ kinh doanh đăng ký ở cấp xã.
Nhận kết quả: thời gian giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ. Doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và mã số doanh nghiệp.
Hoàn tất các việc sau thành lập: khắc dấu, treo biển tại trụ sở, mở tài khoản ngân hàng, đăng ký chữ ký số, phát hành hóa đơn điện tử và thực hiện các thủ tục thuế ban đầu.

Về chi phí nhà nước, lệ phí đăng ký doanh nghiệp năm 2026 là 25.000 đồng mỗi lần (nộp trực tuyến thường được miễn), phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp là 100.000 đồng. Từ ngày 01/01/2026, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ.

Những lưu ý riêng cho công ty xây dựng sau khi thành lập

Có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới là bước khởi đầu. Để hoạt động đúng và bền vững, công ty xây dựng nên chú ý:

Xây dựng đội ngũ có chứng chỉ hành nghề trước, làm cơ sở để xin chứng chỉ năng lực của tổ chức đúng lĩnh vực và hạng cần thiết.
Lưu giữ hồ sơ kinh nghiệm: hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hồ sơ hoàn công của từng công trình đã tham gia, phục vụ chứng minh năng lực khi xin nâng hạng hoặc đấu thầu.
Tuân thủ an toàn lao động và bảo hiểm: ngành xây dựng có yêu cầu cao về an toàn, vệ sinh lao động và các loại bảo hiểm bắt buộc cho người lao động trên công trường.
Chú ý điều kiện với từng loại công việc đặc thù: một số hoạt động liên quan môi trường, phòng cháy chữa cháy, khai thác khoáng sản làm vật liệu, hoặc kinh doanh bất động sản có thể phát sinh giấy phép, điều kiện riêng cần đáp ứng.
Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và kế toán ngay từ đầu để không ảnh hưởng đến hồ sơ dự thầu và uy tín doanh nghiệp.

Vì các điều kiện chuyên ngành xây dựng khá chi tiết và có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ, doanh nghiệp nên kiểm tra quy định pháp luật xây dựng hiện hành hoặc tham vấn chuyên môn trước khi triển khai từng mảng hoạt động cụ thể, tránh nhận thầu vượt quá phạm vi năng lực được phép.

Câu hỏi thường gặp

Chưa có chứng chỉ năng lực thì có thành lập được công ty xây dựng không?

Được. Việc đăng ký thành lập doanh nghiệp không đòi hỏi chứng chỉ năng lực. Bạn chỉ cần chứng chỉ năng lực khi công ty thực sự nhận thầu các công việc thuộc lĩnh vực yêu cầu điều kiện. Trình tự hợp lý là đăng ký doanh nghiệp trước, tuyển đủ nhân sự và tích lũy kinh nghiệm, sau đó mới xin chứng chỉ.

Nên đăng ký bao nhiêu mã ngành cho công ty xây dựng?

Nên đăng ký đủ các nhóm ngành dự kiến hoạt động trong vài năm tới, bao gồm cả thi công, hoàn thiện, lắp đặt và tư vấn nếu có kế hoạch. Đăng ký rộng ngay từ đầu giúp tránh phải làm thủ tục bổ sung ngành nghề nhiều lần, nhưng chỉ nên chọn những ngành thực sự liên quan đến định hướng kinh doanh.

Vốn điều lệ công ty xây dựng cần tối thiểu bao nhiêu?

Với hoạt động xây dựng thông thường, pháp luật không quy định mức vốn tối thiểu chung, doanh nghiệp tự quyết định. Tuy nhiên nên để mức tương xứng với quy mô công trình dự kiến và năng lực tài chính thực tế, vì vốn điều lệ ảnh hưởng đến uy tín và đánh giá khi đấu thầu. Nếu có hoạt động thuộc lĩnh vực yêu cầu vốn pháp định riêng thì phải đáp ứng đúng mức đó.

Cơ quan nào cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và mất bao lâu?

Hồ sơ được giải quyết bởi Cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính cấp tỉnh, nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Thời gian giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ.

Chứng chỉ năng lực của tổ chức và chứng chỉ hành nghề của cá nhân khác nhau thế nào?

Chứng chỉ hành nghề cấp cho cá nhân, xác nhận cá nhân đủ điều kiện đảm nhận một công việc chuyên môn như khảo sát, thiết kế, giám sát. Chứng chỉ năng lực cấp cho tổ chức, xác nhận công ty đủ điều kiện tham gia lĩnh vực hoạt động theo hạng. Chứng chỉ năng lực của công ty phần lớn dựa trên đội ngũ cá nhân có chứng chỉ hành nghề, nên hai loại này bổ trợ cho nhau.