Hòa giải ly hôn: hòa giải cơ sở, hòa giải tại Tòa và rút đơn ly hôn (2026)

Nhiều người bất ngờ khi biết rằng nộp đơn ly hôn không có nghĩa Tòa án sẽ xử ngay: pháp luật đặt ra bước hòa giải nhằm tạo cơ hội cuối để vợ chồng cân nhắc hàn gắn. Hiểu rõ hòa giải diễn ra ở đâu, mấy lần và ý nghĩa pháp lý của nó giúp bạn không lúng túng và biết mình có quyền gì, kể cả quyền rút đơn nếu đổi ý. Bài viết trình bày về hòa giải ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Hòa giải ly hôn gồm những giai đoạn nào?

Có hai loại hòa giải với ý nghĩa pháp lý khác nhau:

• Hòa giải ở cơ sở: theo Điều 52 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Nhà nước và xã hội khuyến khích hòa giải ở cơ sở (tổ hòa giải thôn, tổ dân phố, Ủy ban nhân dân cấp xã) khi vợ chồng có yêu cầu ly hôn. Đây là bước khuyến khích, không bắt buộc; không hòa giải ở cơ sở vẫn được nộp đơn ra Tòa.
• Hòa giải tại Tòa án: theo Điều 54 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, sau khi đã thụ lý đơn yêu cầu ly hôn, Tòa án bắt buộc tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Đây là thủ tục không thể bỏ qua.

Hòa giải tại Tòa diễn ra thế nào?

Tại phiên hòa giải, Thẩm phán phân tích, giải thích quyền và nghĩa vụ của các bên, tìm hiểu nguyên nhân mâu thuẫn và tạo điều kiện để vợ chồng tự thỏa thuận về việc quay lại hay chấm dứt hôn nhân, cũng như về con cái, tài sản. Kết quả hòa giải có thể là:

Hòa giải ly hôn mấy lần?

Pháp luật không ấn định một con số cố định "phải hòa giải mấy lần". Trên thực tế, Tòa án thường tổ chức hòa giải ít nhất một lần trong giai đoạn chuẩn bị xét xử; tùy vụ việc và thái độ của các bên, có thể có hơn một buổi làm việc. Nếu một bên đã được triệu tập hợp lệ để hòa giải mà cố tình vắng mặt, Tòa có thể xác định đây là trường hợp không tiến hành hòa giải được và tiếp tục các bước tố tụng tiếp theo.

Rút đơn ly hôn có được không?

Được. Người đã nộp đơn có quyền thay đổi ý định và rút yêu cầu ly hôn. Có hai thời điểm thường gặp:

• Trước khi Tòa thụ lý: bạn chỉ cần làm văn bản đề nghị không tiếp tục yêu cầu; Tòa trả lại đơn.
• Sau khi Tòa đã thụ lý: bạn nộp đơn xin rút yêu cầu khởi kiện. Nếu việc rút đơn là tự nguyện, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Về tạm ứng án phí đã nộp, việc xử lý được thực hiện theo quy định pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.

Lưu ý: sau khi vụ án bị đình chỉ do rút đơn, nếu sau này lại muốn ly hôn, bạn vẫn có quyền nộp đơn mới; hôn nhân chỉ chấm dứt khi có bản án hoặc quyết định có hiệu lực của Tòa án.

Câu hỏi thường gặp

Không hòa giải ở phường có nộp đơn ly hôn được không?

Được. Hòa giải ở cơ sở chỉ là bước khuyến khích, không bắt buộc. Bạn có thể nộp đơn thẳng ra Tòa án; riêng hòa giải tại Tòa mới là thủ tục bắt buộc sau khi thụ lý.

Hòa giải tại Tòa không thành thì sao?

Với ly hôn đơn phương, khi hòa giải không thành, vụ án được đưa ra xét xử và Tòa quyết định cho ly hôn nếu có căn cứ. Với thuận tình, nếu hai bên vẫn thống nhất ly hôn, Tòa công nhận thuận tình.

Chồng hoặc vợ không đến hòa giải thì có bị hoãn mãi không?

Không. Nếu bị đơn được triệu tập hợp lệ mà cố tình vắng mặt, Tòa có thể coi là không hòa giải được và tiếp tục tố tụng, kể cả xét xử vắng mặt theo Bộ luật Tố tụng dân sự.

Rút đơn ly hôn rồi có được nộp lại không?

Có. Việc rút đơn chỉ chấm dứt vụ án đang giải quyết. Sau này nếu muốn, bạn vẫn có quyền nộp đơn ly hôn mới.

Kết luận

Hòa giải là một phần tất yếu của quá trình ly hôn, vừa là cơ hội hàn gắn, vừa là bước thủ tục bắt buộc tại Tòa án. Nắm rõ bản chất của hòa giải cơ sở và hòa giải tại Tòa, cũng như quyền rút đơn, giúp bạn chủ động hơn trong một giai đoạn nhiều cảm xúc. Nếu bạn cần chuẩn bị cho buổi hòa giải, thương lượng phương án về con và tài sản, hoặc muốn được đại diện làm việc với Tòa án, luật sư của LTV Law có thể tư vấn và đồng hành để bảo vệ tốt nhất quyền lợi của bạn. Xem thêm thủ tục ly hôn.