Cách tính bảo hiểm xã hội bắt buộc 2026 (mức đóng)

Đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là nghĩa vụ của cả người lao động và người sử dụng lao động khi phát sinh quan hệ lao động thuộc diện tham gia. Xác định đúng tiền lương làm căn cứ đóng và tỷ lệ trích giúp doanh nghiệp tính đúng chi phí và bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Bài viết hướng dẫn cách tính bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý

Việc tham gia và đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hiện nay thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn. Đây là văn bản thay thế Luật Bảo hiểm xã hội 2014, có nhiều điểm mới về đối tượng tham gia và tiền lương làm căn cứ đóng. Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành tại thời điểm áp dụng.

2. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Đối với người lao động hưởng lương theo thỏa thuận với người sử dụng lao động, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung xác định được theo hợp đồng lao động, phù hợp quy định của pháp luật lao động và Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Một số khoản có tính chất phúc lợi, hỗ trợ không thuộc căn cứ đóng theo quy định.

Tiền lương làm căn cứ đóng có giới hạn:

• Mức cao nhất để tính đóng bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng;
• Mức thấp nhất và các trường hợp đặc thù thực hiện theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sử dụng khái niệm mức tham chiếu làm cơ sở tính; giá trị cụ thể của mức tham chiếu do cơ quan có thẩm quyền công bố, doanh nghiệp cần đối chiếu quy định hiện hành khi tính toán.

3. Tỷ lệ trích đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm các quỹ thành phần: quỹ hưu trí và tử tuất, quỹ ốm đau và thai sản, quỹ bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp. Tỷ lệ trích trên tiền lương làm căn cứ đóng như sau:

Như vậy, riêng phần bảo hiểm xã hội, người lao động đóng 8%, người sử dụng lao động đóng khoảng 17,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng. Mức đóng vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp có thể được điều chỉnh hoặc áp dụng mức thấp hơn cho một số trường hợp theo quy định hiện hành, nên cần đối chiếu văn bản để xác định chính xác.

4. Ví dụ minh họa mức đóng

Giả sử người lao động có tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội là 15.000.000 đồng/tháng. Khi đó, riêng phần bảo hiểm xã hội bắt buộc:

• Người lao động đóng: 15.000.000 × 8% = 1.200.000 đồng/tháng;
• Người sử dụng lao động đóng: 15.000.000 × 17,5% = 2.625.000 đồng/tháng (đã gồm phần tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp giả định 0,5%).

Đây là ví dụ giả định chỉ tính riêng bảo hiểm xã hội, chưa gồm bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Tổng các khoản trích trên lương được trình bày tại bài tỷ lệ đóng các loại bảo hiểm.

5. Một số lưu ý khi tính và đóng

• Đúng đối tượng: xác định người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tránh bỏ sót hoặc đóng sai;
• Đúng căn cứ đóng: xác định các khoản thuộc và không thuộc tiền lương làm căn cứ đóng để không tính thừa, tính thiếu;
• Đúng thời hạn: đóng bảo hiểm xã hội đúng hạn để tránh bị tính lãi chậm đóng và ảnh hưởng quyền lợi của người lao động;
• Cập nhật mức tham chiếu: khi mức tham chiếu thay đổi, cần cập nhật lại giới hạn trần và các mức liên quan.

6. Câu hỏi thường gặp

Người lao động có phải đóng vào quỹ ốm đau, thai sản và tai nạn lao động không? Không. Các quỹ ốm đau - thai sản và tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp do người sử dụng lao động đóng; người lao động chỉ đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Lương ghi trong hợp đồng rất cao thì đóng theo mức nào? Tiền lương làm căn cứ đóng cao nhất bị giới hạn bằng 20 lần mức tham chiếu; phần vượt không dùng để tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Tính đúng bảo hiểm xã hội gắn liền với việc lập bảng lương và các khoản trích theo lương; xem thêm bài cách tính lương và lập bảng lương và tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. LTV Law cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói, hỗ trợ doanh nghiệp tính và kê khai các khoản bảo hiểm bắt buộc đúng quy định — tìm hiểu tại dịch vụ kế toán.