So sánh các loại hình doanh nghiệp: TNHH, cổ phần, DNTN, hợp danh

Việc lựa chọn đúng loại hình doanh nghiệp ngay từ đầu ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm pháp lý, khả năng huy động vốn và cách thức quản trị của công ty. Hiểu rõ đặc điểm các loại hình doanh nghiệp giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định phù hợp với quy mô và mục tiêu kinh doanh.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, Việt Nam có bốn loại hình doanh nghiệp chính. Bài viết dưới đây của LTV Law phân tích từng loại hình, đưa ra bảng so sánh trực quan và gợi ý lựa chọn theo nhu cầu thực tế.

Bốn loại hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020

Các loại hình doanh nghiệp phổ biến — Các loại hình doanh nghiệp · LTV Law

Luật Doanh nghiệp 2020 quy định các loại hình doanh nghiệp sau đây:

Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH): gồm công ty TNHH một thành viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên.
Công ty cổ phần: có vốn điều lệ chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần.
Doanh nghiệp tư nhân (DNTN): do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình.
Công ty hợp danh: có ít nhất hai thành viên hợp danh là cá nhân, có thể có thành viên góp vốn.

Bảng so sánh các loại hình doanh nghiệp

Tiêu chí	Công ty TNHH	Công ty cổ phần	Doanh nghiệp tư nhân	Công ty hợp danh
Tư cách pháp nhân	Có	Có	Không	Có
Số thành viên	1 đến 50	Ít nhất 3, không giới hạn tối đa	1 cá nhân	Ít nhất 2 thành viên hợp danh
Chế độ trách nhiệm	Hữu hạn trong phạm vi vốn góp	Hữu hạn trong phạm vi vốn góp	Vô hạn bằng toàn bộ tài sản	Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn; thành viên góp vốn hữu hạn
Phát hành cổ phần	Không được phát hành cổ phần	Được phát hành cổ phần	Không	Không được phát hành cổ phần
Huy động vốn	Trung bình, phát hành trái phiếu	Cao, linh hoạt qua cổ phần và trái phiếu	Hạn chế	Hạn chế
Quản trị	Gọn nhẹ, linh hoạt	Chặt chẽ, nhiều cơ quan quản lý	Đơn giản nhất	Dựa trên sự tin cậy giữa các thành viên

Ưu và nhược điểm từng loại hình

Công ty TNHH

Ưu điểm: chế độ trách nhiệm hữu hạn giúp bảo vệ tài sản cá nhân của thành viên; cơ cấu quản lý linh hoạt; số lượng thành viên được kiểm soát nên dễ quản trị. Đây là loại hình được nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ lựa chọn.

Nhược điểm: không được phát hành cổ phần nên khả năng huy động vốn hạn chế hơn công ty cổ phần; việc chuyển nhượng phần vốn góp phải tuân theo trình tự chặt chẽ.

Công ty cổ phần

Ưu điểm: khả năng huy động vốn cao nhất nhờ được phát hành cổ phần và trái phiếu; dễ chuyển nhượng cổ phần; phù hợp với doanh nghiệp quy mô lớn và có định hướng niêm yết.

Nhược điểm: cơ cấu tổ chức phức tạp với nhiều cơ quan quản lý, thủ tục quản trị và công bố thông tin chặt chẽ hơn.

Doanh nghiệp tư nhân

Ưu điểm: cơ cấu đơn giản, chủ doanh nghiệp toàn quyền quyết định mọi hoạt động.

Nhược điểm: không có tư cách pháp nhân; chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản, rủi ro cao; không được phát hành chứng khoán.

Công ty hợp danh

Ưu điểm: kết hợp uy tín cá nhân của các thành viên hợp danh, phù hợp với ngành nghề đòi hỏi trình độ chuyên môn như luật, kế toán, kiểm toán.

Nhược điểm: thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn; khó huy động vốn từ bên ngoài.

Gợi ý chọn loại hình theo nhu cầu

Nhiều người băn khoăn nên thành lập công ty TNHH hay cổ phần. Việc lựa chọn nên dựa trên các yếu tố sau:

Kinh doanh cá nhân, quy mô nhỏ, muốn quản lý đơn giản: cân nhắc công ty TNHH một thành viên. Xem thêm hướng dẫn thành lập công ty TNHH một thành viên.
Có từ vài đồng sáng lập, muốn giới hạn rủi ro: công ty TNHH hai thành viên trở lên là lựa chọn cân bằng.
Muốn huy động vốn lớn, định hướng gọi vốn hoặc niêm yết: công ty cổ phần phù hợp nhất nhờ khả năng phát hành cổ phần.
Kinh doanh chuyên môn dựa trên uy tín cá nhân: công ty hợp danh có thể phù hợp với một số ngành nghề đặc thù.

Câu hỏi thường gặp

Loại hình nào phổ biến nhất hiện nay?

Công ty TNHH và công ty cổ phần là hai loại hình được lựa chọn phổ biến nhất nhờ chế độ trách nhiệm hữu hạn, bảo vệ tài sản cá nhân của chủ sở hữu và thành viên.

Doanh nghiệp tư nhân có được chuyển đổi loại hình không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp tư nhân có thể chuyển đổi thành công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh khi đáp ứng đủ điều kiện luật định.

Vốn điều lệ có phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp không?

Mức vốn điều lệ do doanh nghiệp tự đăng ký và không có mức tối thiểu chung, trừ ngành nghề yêu cầu vốn pháp định. Tìm hiểu thêm tại bài viết vốn điều lệ công ty.

Có thể thay đổi loại hình sau khi thành lập không?

Có. Doanh nghiệp được phép chuyển đổi loại hình khi có nhu cầu, thông qua thủ tục đăng ký thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Kết luận

Mỗi loại hình doanh nghiệp có ưu, nhược điểm riêng về trách nhiệm pháp lý, huy động vốn và quản trị. Việc lựa chọn đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, hạn chế rủi ro và tạo nền tảng phát triển bền vững. Bạn có thể tìm hiểu thêm dịch vụ thành lập doanh nghiệp để được hỗ trợ toàn diện.

Nếu còn phân vân trong việc chọn loại hình phù hợp, hãy liên hệ LTV Law để được đội ngũ luật sư tư vấn cụ thể theo mục tiêu và quy mô kinh doanh của bạn.