Ngành nghề đầu tư có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài

Khi có ý định đầu tư vào Việt Nam, một trong những vấn đề đầu tiên nhà đầu tư nước ngoài cần làm rõ là ngành nghề dự kiến kinh doanh có thuộc nhóm bị hạn chế hay không. Việc xác định đúng ngành nghề đầu tư có điều kiện ngay từ đầu giúp tránh rủi ro bị từ chối cấp phép và tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí.

Bài viết dưới đây của LTV Law sẽ giải thích khái niệm điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư 2020, cấu trúc danh mục ngành nghề hạn chế, các loại điều kiện phổ biến và những lưu ý quan trọng khi thành lập công ty có vốn nước ngoài.

Điều kiện tiếp cận thị trường là gì?

Ngành nghề đầu tư có điều kiện với nước ngoài — Ngành nghề đầu tư có điều kiện · LTV Law

Theo Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, trừ các ngành, nghề thuộc Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Điều kiện tiếp cận thị trường là những điều kiện mà nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng để được đầu tư trong các ngành, nghề thuộc danh mục hạn chế. Đây là cách tiếp cận theo nguyên tắc chọn bỏ: ngành nào không nằm trong danh mục hạn chế thì nhà đầu tư nước ngoài được đối xử như nhà đầu tư trong nước.

Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường

Danh mục này được chia thành hai nhóm rõ ràng:

Ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường: nhà đầu tư nước ngoài không được phép đầu tư vào các ngành này (nhóm cấm tiếp cận).
Ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện: nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư nhưng phải đáp ứng các điều kiện nhất định (nhóm ngành nghề hạn chế FDI có điều kiện).

Việc phân biệt hai nhóm này rất quan trọng. Nếu ngành thuộc nhóm chưa được tiếp cận, nhà đầu tư cần cân nhắc phương án đầu tư khác. Nếu thuộc nhóm tiếp cận có điều kiện, cần rà soát kỹ từng điều kiện cụ thể áp dụng cho ngành đó.

Căn cứ xác định điều kiện

Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được xác định dựa trên nhiều nguồn, bao gồm:

Các điều ước quốc tế về đầu tư mà Việt Nam là thành viên (ví dụ cam kết WTO, các hiệp định thương mại tự do).
Pháp luật Việt Nam trong từng lĩnh vực chuyên ngành.
Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường do Chính phủ ban hành.

Các loại điều kiện tiếp cận thị trường

Đối với ngành nghề tiếp cận có điều kiện, nhà đầu tư nước ngoài có thể phải đáp ứng một hoặc nhiều loại điều kiện sau:

Loại điều kiện	Nội dung
Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ	Giới hạn phần trăm vốn mà nhà đầu tư nước ngoài được nắm giữ trong tổ chức kinh tế
Hình thức đầu tư	Quy định về cách thức đầu tư được phép, ví dụ thành lập tổ chức, góp vốn, mua cổ phần
Phạm vi hoạt động đầu tư	Giới hạn lĩnh vực, phạm vi kinh doanh cụ thể mà nhà đầu tư được thực hiện
Năng lực của nhà đầu tư và đối tác	Yêu cầu về nhà đầu tư tham gia thực hiện hoạt động đầu tư
Điều kiện khác theo quy định	Các điều kiện chuyên ngành theo luật, điều ước quốc tế

Ví dụ một số ngành phổ biến có điều kiện

Dịch vụ logistics, vận tải: thường có giới hạn về tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài.
Dịch vụ quảng cáo: có thể yêu cầu liên doanh với đối tác Việt Nam.
Bán lẻ, phân phối hàng hóa: có điều kiện liên quan đến kiểm tra nhu cầu kinh tế khi mở thêm cơ sở bán lẻ.
Giáo dục, du lịch lữ hành: có các điều kiện riêng về hình thức và phạm vi hoạt động.

Các ví dụ trên mang tính minh họa; điều kiện cụ thể cần được xác định dựa trên danh mục hiện hành và cam kết quốc tế tại thời điểm đầu tư.

Lưu ý khi thành lập công ty FDI

Để quá trình đầu tư diễn ra thuận lợi, nhà đầu tư nước ngoài nên lưu ý:

Xác định chính xác mã ngành và ngành nghề dự kiến trước khi nộp hồ sơ, đối chiếu với danh mục hạn chế.
Rà soát cam kết quốc tế áp dụng cho quốc tịch của nhà đầu tư, vì mức mở cửa có thể khác nhau giữa các nước.
Kiểm tra giới hạn tỷ lệ sở hữu để thiết kế cơ cấu góp vốn phù hợp (100% vốn nước ngoài hay liên doanh).
Chuẩn bị hồ sơ chứng minh năng lực tài chính và tài liệu pháp lý của nhà đầu tư.
Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước, sau đó là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Bạn có thể tham khảo dịch vụ đầu tư nước ngoài tại Việt Nam của LTV Law, hoặc đọc thêm hướng dẫn thành lập công ty FDI để nắm rõ quy trình chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Ngành nghề đầu tư có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài là gì?

Đó là các ngành nghề thuộc Danh mục hạn chế tiếp cận thị trường mà nhà đầu tư nước ngoài chỉ được đầu tư khi đáp ứng các điều kiện nhất định như tỷ lệ sở hữu vốn, hình thức đầu tư hay phạm vi hoạt động.

Làm sao biết ngành của tôi có bị hạn chế FDI không?

Cần đối chiếu ngành nghề dự kiến với Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường và các cam kết quốc tế áp dụng cho quốc tịch nhà đầu tư. Nếu không thuộc danh mục, nhà đầu tư nước ngoài được đối xử như nhà đầu tư trong nước.

Nhà đầu tư nước ngoài có được sở hữu 100% vốn không?

Tùy ngành nghề. Với ngành không hạn chế, nhà đầu tư có thể sở hữu 100% vốn. Với ngành có điều kiện về tỷ lệ sở hữu, phần vốn nước ngoài bị giới hạn theo quy định hoặc cam kết quốc tế.

Ngành chưa được tiếp cận khác gì ngành tiếp cận có điều kiện?

Ngành chưa được tiếp cận là ngành nhà đầu tư nước ngoài không được phép đầu tư. Ngành tiếp cận có điều kiện thì được đầu tư nhưng phải đáp ứng các điều kiện cụ thể.

Kết luận

Xác định đúng ngành nghề đầu tư có điều kiện và các điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư 2020 là bước nền tảng cho mọi dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Việc chuẩn bị kỹ về mã ngành, tỷ lệ sở hữu và cam kết quốc tế sẽ giúp nhà đầu tư tránh vướng mắc trong quá trình xin cấp phép.

Nếu bạn cần đánh giá điều kiện đầu tư cho ngành nghề cụ thể và hỗ trợ trọn gói thủ tục thành lập công ty FDI, hãy liên hệ LTV Law để được đội ngũ chuyên gia pháp lý tư vấn tận tình và chính xác.