Hóa đơn đỏ (hóa đơn giá trị gia tăng) là gì? Phân biệt với hóa đơn bán hàng

"Hóa đơn đỏ" là cách gọi quen thuộc trong thực tế của hóa đơn giá trị gia tăng. Tên gọi này bắt nguồn từ thời hóa đơn giấy, khi liên giao cho người mua thường được in màu hồng đỏ để phân biệt. Ngày nay hóa đơn đã chuyển sang hình thức điện tử, nhưng cách gọi "hóa đơn đỏ" vẫn được nhiều người sử dụng để chỉ hóa đơn giá trị gia tăng. Bài viết làm rõ bản chất của hóa đơn đỏ, phân biệt với hóa đơn bán hàng và điểm lại quy định hóa đơn điện tử hiện hành.

1. Căn cứ pháp lý

Quy định về hóa đơn hiện nay được điều chỉnh bởi Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ và Thông tư 78/2021/TT-BTC hướng dẫn thực hiện. Đây là hai văn bản nền tảng cho việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn điện tử.

2. Hóa đơn đỏ là gì?

Hóa đơn đỏ là tên gọi dân gian của hóa đơn giá trị gia tăng. Đây là loại hóa đơn dành cho các tổ chức, doanh nghiệp kê khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ. Trên hóa đơn giá trị gia tăng thể hiện tách bạch phần giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa có thuế, thuế suất, số tiền thuế giá trị gia tăng và tổng tiền thanh toán.

Chính nhờ việc tách riêng tiền thuế, người mua là doanh nghiệp kê khai theo phương pháp khấu trừ có thể dùng hóa đơn này để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào và hạch toán chi phí hợp lệ. Đây là lý do hóa đơn đỏ được coi trọng trong giao dịch giữa các doanh nghiệp.

3. Hóa đơn bán hàng là gì?

Hóa đơn bán hàng là loại hóa đơn dành cho tổ chức, cá nhân kê khai, tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp, ví dụ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp. Trên hóa đơn bán hàng, giá bán thường đã bao gồm thuế và không tách riêng dòng thuế giá trị gia tăng để khấu trừ.

4. Phân biệt hóa đơn đỏ và hóa đơn bán hàng

Điểm mấu chốt: sự khác biệt xuất phát từ phương pháp tính thuế của người bán, không phải từ màu sắc hay hình thức tờ hóa đơn.

5. Khi nào doanh nghiệp cần lấy hóa đơn đỏ?

• Khi mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và muốn khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào;
• Khi cần chứng từ hợp lệ để hạch toán chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp;
• Khi bán hàng cho đối tác là doanh nghiệp và bên mua yêu cầu hóa đơn giá trị gia tăng.

Để hóa đơn đầu vào được chấp nhận khấu trừ, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các điều kiện khác theo quy định, trong đó có yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn có giá trị từ ngưỡng do pháp luật quy định.

6. Hóa đơn điện tử bắt buộc

Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC, hóa đơn điện tử đã được áp dụng bắt buộc trên phạm vi toàn quốc. Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ và cá nhân kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định.

Hóa đơn điện tử có hai dạng chính: hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế và hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế. Loại áp dụng cho từng doanh nghiệp phụ thuộc vào ngành nghề, quy mô và mức độ rủi ro về thuế theo quy định hiện hành.

7. Câu hỏi thường gặp

Hóa đơn đỏ và hóa đơn giá trị gia tăng có khác nhau không? Không. Hóa đơn đỏ chỉ là cách gọi quen thuộc của hóa đơn giá trị gia tăng.

Hộ kinh doanh có xuất được hóa đơn đỏ không? Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp thường sử dụng hóa đơn bán hàng, không phải hóa đơn giá trị gia tăng dùng để khấu trừ.

Còn dùng hóa đơn giấy màu đỏ nữa không? Về nguyên tắc, giao dịch hiện nay dùng hóa đơn điện tử; "màu đỏ" chỉ còn là tên gọi mang tính lịch sử.

Việc phân loại và sử dụng đúng hóa đơn ảnh hưởng trực tiếp tới nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Bạn có thể tham khảo thêm bài thuế thu nhập doanh nghiệp và báo cáo tài chính doanh nghiệp để nắm bức tranh tổng thể. LTV Law cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói giúp doanh nghiệp lập, quản lý hóa đơn điện tử và kê khai thuế đúng quy định — xem chi tiết tại dịch vụ kế toán.