Luật sư tư vấn pháp lý cho nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

• Trước khi chọn đối tác Việt Nam

  Kiểm tra tư cách pháp lý của đối tác, người có thẩm quyền ký kết, quyền sở hữu tài sản mà đối tác cam kết góp vào liên doanh.

• Trước khi chọn hình thức đầu tư

  Thành lập công ty mới, mua lại công ty đang hoạt động hay ký hợp đồng hợp tác kinh doanh BCC dẫn đến thủ tục, thời gian và rủi ro khác nhau.

• Trước khi góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp

  Xác định giao dịch có phải đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư hay không, và rà soát doanh nghiệp mục tiêu trước khi chuyển tiền.

• Khi chọn địa điểm

  Địa điểm ảnh hưởng đến ưu đãi thuế, điều kiện thuê đất và có thể phát sinh yêu cầu lấy ý kiến về quốc phòng, an ninh.

• Khi ký các hợp đồng lớn

  Hợp đồng liên doanh, hợp đồng mua cổ phần, hợp đồng thuê nhà xưởng, hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc phân phối độc quyền.

• Khi chuyển lợi nhuận hoặc rút vốn

  Kiểm tra nghĩa vụ thuế đã hoàn thành, tài khoản vốn đầu tư và chứng từ ngân hàng thường yêu cầu.

• Khi có thay đổi lớn

  Tăng vốn, chuyển nhượng vốn, bổ sung ngành nghề, tái cấu trúc tập đoàn hoặc chấm dứt dự án.

• 1. Thành lập tổ chức kinh tế

  Lập công ty mới với 100% vốn nước ngoài hoặc liên doanh với đối tác Việt Nam.

  • Ưu điểm. Nhà đầu tư chủ động quản trị, xây dựng hệ thống từ đầu, không kế thừa rủi ro cũ.
  • Hạn chế. Phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường ngay khi thành lập; mất thời gian chuẩn bị và chi phí vận hành ban đầu.
  • Phù hợp khi. Kế hoạch kinh doanh dài hạn, cần kiểm soát hoàn toàn thương hiệu và hoạt động.

• 2. Góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp

  Tham gia vào doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động bằng góp vốn hoặc mua lại cổ phần, phần vốn góp.

  • Ưu điểm. Kế thừa khách hàng, nhân sự, mặt bằng và điều kiện kinh doanh doanh nghiệp đã đáp ứng, nên vào thị trường nhanh hơn.
  • Hạn chế. Kế thừa cả rủi ro như nợ thuế, tranh chấp, nghĩa vụ lao động; cần thẩm định pháp lý kỹ trước khi ký.
  • Phù hợp khi. Muốn mở rộng nhanh qua một doanh nghiệp đã có hoạt động thực tế.

• 3. Thực hiện dự án đầu tư

  Triển khai dự án cụ thể như nhà máy, kho bãi, dự án có sử dụng đất.

  • Ưu điểm. Công ty có vốn nước ngoài đã thành lập có thể làm thủ tục cho dự án mới mà không nhất thiết lập công ty mới (khoản 3 Điều 20 Luật Đầu tư).
  • Hạn chế. Liên quan đến đất đai, quy hoạch, môi trường; một số dự án phải được chấp thuận chủ trương đầu tư.
  • Phù hợp khi. Đầu tư sản xuất hoặc mở rộng quy mô với địa điểm cụ thể.

• 4. Hợp đồng hợp tác kinh doanh BCC

  Các bên hợp tác theo hợp đồng để chia lợi nhuận hoặc sản phẩm, không lập pháp nhân mới.

  • Ưu điểm. Linh hoạt, phù hợp hợp tác có thời hạn; các bên tự thỏa thuận cách chia kết quả.
  • Hạn chế. Khi có bên nước ngoài vẫn phải làm thủ tục đầu tư với cơ quan đăng ký đầu tư (Điều 22 và Điều 26 Luật Đầu tư); quản trị qua ban điều phối nên phụ thuộc nhiều vào đối tác.
  • Phù hợp khi. Thử nghiệm thị trường hoặc hợp tác cho một dự án cụ thể.

• 5. Hình thức đầu tư khác do Chính phủ quy định

  Khoản 5 Điều 18 cho phép Chính phủ quy định thêm hình thức đầu tư và loại hình tổ chức kinh tế mới. Luật sư cập nhật khi có văn bản hướng dẫn.

Thành lập công ty trước, hoàn tất thủ tục đầu tư sau

Từ ngày 01/3/2026, khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi làm thủ tục đầu tư cho dự án. Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP đặt ra các điểm cần lưu ý sau:

• Cam kết điều kiện tiếp cận thị trường

  Khi thành lập, nhà đầu tư cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

• Thời hạn 12 tháng

  Trong 12 tháng kể từ ngày thành lập, công ty phải hoàn tất thủ tục đầu tư cho dự án phù hợp với ngành nghề kinh doanh.

• Chưa được triển khai dự án ngay

  Công ty chỉ được thực hiện dự án và bổ sung ngành nghề khác sau khi đã hoàn tất thủ tục đầu tư.

• Vốn điều lệ linh hoạt

  Vốn điều lệ không nhất thiết bằng vốn đầu tư của dự án; công ty góp vốn và huy động vốn theo tiến độ dự án.

Nhà đầu tư vẫn có thể chọn làm thủ tục đầu tư trước rồi mới thành lập công ty. Luật sư so sánh hai cách theo kế hoạch cụ thể, ví dụ cần có pháp nhân sớm để ký hợp đồng thuê, tuyển dụng hay cần chắc chắn về điều kiện ngành trước khi chuyển vốn.

• 23 ngành chưa được tiếp cận thị trường

  Ví dụ hoạt động báo chí và thu thập tin tức, đánh bắt hải sản, dịch vụ điều tra và an ninh, dịch vụ công chứng và các dịch vụ hành chính tư pháp, dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp.

• 62 ngành tiếp cận thị trường có điều kiện

  Ví dụ dịch vụ quảng cáo, dịch vụ giáo dục, vận tải hàng hóa và hành khách, dịch vụ logistics, hoạt động mua bán hàng hóa, kinh doanh bất động sản, dịch vụ du lịch.

Các hình thức hạn chế thường gặp

Với ngành tiếp cận có điều kiện, khoản 3 Điều 8 Luật Đầu tư 2025 cho phép áp dụng một hoặc nhiều hình thức hạn chế sau:

• Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ

  Giới hạn phần vốn tối đa nhà đầu tư nước ngoài được nắm giữ.

• Hình thức đầu tư

  Ví dụ chỉ được đầu tư qua liên doanh với đối tác Việt Nam.

• Phạm vi hoạt động

  Chỉ được làm một phần của ngành, như ví dụ lữ hành ở trên.

• Năng lực nhà đầu tư và đối tác

  Yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực của nhà đầu tư hoặc đối tác cùng thực hiện.

• Điều kiện khác

  Theo luật, nghị quyết, nghị định và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Nguyên tắc áp dụng theo Điều 17 Nghị định 96

• Cam kết WTO

  Nhà đầu tư thuộc nước thành viên WTO được áp dụng cam kết của Việt Nam trong WTO. Nhà đầu tư thuộc nước chưa là thành viên WTO cũng được áp dụng như vậy, trừ khi pháp luật Việt Nam hoặc điều ước giữa hai bên có quy định khác.

• Chọn điều ước có lợi hơn

  Nếu điều ước quốc tế về đầu tư có điều kiện thuận lợi hơn pháp luật Việt Nam, nhà đầu tư được áp dụng điều ước đó. Khi thuộc nhiều điều ước, nhà đầu tư chọn một điều ước và áp dụng toàn bộ điều ước đã chọn.

• Nhiều nhà đầu tư nước ngoài tính tổng tỷ lệ

  Khi nhiều nhà đầu tư nước ngoài cùng góp vốn vào một doanh nghiệp, tổng tỷ lệ sở hữu của tất cả nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá tỷ lệ cao nhất theo một điều ước.

• Doanh nghiệp nhiều ngành áp tỷ lệ thấp nhất

  Doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành có giới hạn khác nhau thì tỷ lệ sở hữu nước ngoài không vượt quá giới hạn của ngành có tỷ lệ thấp nhất.

• Đáp ứng toàn bộ điều kiện

  Kinh doanh nhiều ngành trong Phụ lục I thì phải đáp ứng điều kiện của tất cả các ngành đó.

• Ngành nghề

  Đối chiếu ngành nghề doanh nghiệp đang kinh doanh với Phụ lục I Nghị định 96 để biết tỷ lệ sở hữu nước ngoài sau giao dịch có được phép hay không.

• Tình trạng pháp lý doanh nghiệp

  Thông tin đăng ký, điều lệ, sổ đăng ký thành viên hoặc cổ đông, lịch sử thay đổi vốn và số vốn đã góp thực tế.

• Đất đai và tài sản

  Quyền sử dụng đất, hợp đồng thuê, nghĩa vụ tiền thuê đất, tài sản đang thế chấp.

• Nghĩa vụ thuế

  Tình hình quyết toán các năm, khoản nợ thuế, rủi ro bị truy thu và xử phạt.

• Lao động

  Hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm xã hội, nội quy lao động, tranh chấp với người lao động.

• Sở hữu trí tuệ

  Nhãn hiệu, tên miền, phần mềm đang đứng tên doanh nghiệp hay đứng tên cá nhân.

• Hợp đồng lớn

  Điều khoản khi thay đổi quyền kiểm soát, điều khoản độc quyền, phạt vi phạm, bảo lãnh.

• Tranh chấp

  Vụ việc tại tòa án, trọng tài hoặc cơ quan hành chính đang có hoặc có nguy cơ phát sinh.

Trường hợp doanh nghiệp mục tiêu có đất ở khu vực nhạy cảm

Nếu doanh nghiệp mục tiêu có quyền sử dụng đất tại đảo, xã, phường, đặc khu khu vực biên giới, xã, phường ven biển hoặc khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, việc góp vốn, mua cổ phần phải đáp ứng điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh (Điều 21 Luật Đầu tư, Điều 75 Nghị định 96). Khi đó cơ quan đăng ký đầu tư lấy ý kiến Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và Công an cấp tỉnh (khoản 5 Điều 76 Nghị định 96). Doanh nghiệp thực hiện dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế không thuộc diện này.

• Tăng tỷ lệ sở hữu trong ngành có điều kiện

  Giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp kinh doanh ngành tiếp cận thị trường có điều kiện.

• Tỷ lệ nước ngoài lên trên 50%

  Giao dịch làm tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng từ 50% trở xuống lên trên 50%, hoặc tiếp tục tăng khi nhà đầu tư nước ngoài đã nắm trên 50% vốn điều lệ.

• Doanh nghiệp có đất ở khu vực nhạy cảm

  Doanh nghiệp mục tiêu có quyền sử dụng đất tại đảo, khu vực biên giới, ven biển hoặc khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Với hai trường hợp đầu, cơ quan đăng ký đầu tư xem xét và thông báo trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (khoản 4 Điều 76 Nghị định 96). Ngoài ba trường hợp trên, doanh nghiệp chỉ cần đăng ký thay đổi thành viên, cổ đông tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo pháp luật doanh nghiệp.

Luật sư xác định giao dịch thuộc trường hợp nào ngay từ khi đàm phán, để lịch ký kết, điều kiện chuyển tiền và thời hạn hoàn tất trong hợp đồng mua cổ phần khớp với thời gian xử lý của cơ quan nhà nước.

• 20%

  Thuế suất phổ thông áp dụng cho phần lớn doanh nghiệp.

• 15%

  Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.

• 17%

  Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.

• 10% trong 15 năm hoặc 17% trong 10 năm

  Mức ưu đãi cho dự án đầu tư mới thuộc ngành, nghề ưu đãi hoặc địa bàn ưu đãi, kèm điều kiện riêng của từng diện.

Địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

• Địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn

• Địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn

• Khu kinh tế

• Khu công nghệ cao và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

• Khu công nghệ số tập trung

Thời gian miễn thuế, giảm thuế và điều kiện cụ thể còn phụ thuộc văn bản hướng dẫn. Luật sư phân tích phương án thuế cho dự án cụ thể và phối hợp với kế toán của khách hàng.

• Vốn đầu tư và các khoản thanh lý đầu tư

• Thu nhập từ hoạt động đầu tư kinh doanh

• Tiền và tài sản khác thuộc sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư

Tài khoản vốn đầu tư

Doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài nắm trên 50% vốn điều lệ mở tài khoản vốn đầu tư tại ngân hàng và thực hiện góp vốn, chuyển lợi nhuận, chuyển vốn ra nước ngoài qua tài khoản này theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 18/8/2026 và thay thế Thông tư 06/2019/TT-NHNN.

Theo thực tiễn, ngân hàng thường đề nghị doanh nghiệp xuất trình báo cáo tài chính đã kiểm toán, tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và quyết định phân chia lợi nhuận trước khi chuyển tiền. Luật sư giúp rà soát trước bộ chứng từ này để tránh bị chậm chuyển tiền.

• Báo cáo đầu tư hằng quý

  Nộp trước ngày 10 của tháng đầu quý sau trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, gồm vốn đầu tư thực hiện, doanh thu thuần, xuất khẩu, nhập khẩu, lao động, thuế và tình hình sử dụng đất (Điều 47 Luật Đầu tư, Điều 94 Nghị định 96).

• Báo cáo đầu tư hằng năm

  Nộp trước ngày 31/3 năm sau, bổ sung lợi nhuận, thu nhập của người lao động, chi cho nghiên cứu và phát triển, xử lý và bảo vệ môi trường, nguồn gốc công nghệ.

• Thuế và báo cáo tài chính

  Kê khai và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân của người lao động; lập báo cáo tài chính năm.

• Lao động

  Hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, nội quy lao động và thủ tục để người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp.

• Quản trị và hợp đồng

  Họp hội đồng thành viên hoặc đại hội đồng cổ đông, cập nhật điều lệ, theo dõi tiến độ góp vốn và tiến độ dự án đã cam kết.

• Khi thay đổi dự án

  Thay đổi vốn, mục tiêu, địa điểm hoặc tiến độ cần được đánh giá xem có phải làm thủ tục điều chỉnh với cơ quan đăng ký đầu tư hay không.

• Tư vấn cơ cấu đầu tư

  So sánh các hình thức đầu tư, cơ cấu sở hữu, vai trò của công ty mẹ và phương án vốn.

• Rà soát ngành nghề

  Đối chiếu ngành dự kiến với Phụ lục I Nghị định 96 và cam kết quốc tế áp dụng cho nhà đầu tư.

• Thẩm định pháp lý đối tác và doanh nghiệp mục tiêu

  Lập báo cáo rủi ro và đề xuất điều khoản bảo vệ nhà đầu tư trong hợp đồng.

• Soạn và rà soát hợp đồng

  Hợp đồng liên doanh, hợp đồng mua cổ phần, mua phần vốn góp, hợp đồng hợp tác kinh doanh BCC, thỏa thuận cổ đông và điều lệ công ty.

• Tư vấn thuế và chuyển lợi nhuận

  Thuế suất, điều kiện ưu đãi, tài khoản vốn đầu tư và kế hoạch chuyển lợi nhuận.

• Đồng hành tuân thủ

  Lịch báo cáo đầu tư, nghĩa vụ thuế, lao động và quản trị nội bộ.

Việc tư vấn do Luật sư Đỗ Khánh Linh, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội phụ trách. LTV Law không hứa trước kết quả xử lý của cơ quan nhà nước. Ý kiến tư vấn dựa trên tài liệu khách hàng cung cấp và quy định có hiệu lực tại thời điểm tư vấn.