Chuyển nhượng quyền tác giả: Điều kiện, hợp đồng & lưu ý

Tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả có thể chuyển nhượng (bán) quyền của mình cho người khác, nhưng không phải quyền nào cũng được chuyển nhượng. Hiểu đúng phạm vi và cách lập hợp đồng giúp giao dịch bản quyền an toàn, tránh tranh chấp. Bài viết trình bày theo Luật Sở hữu trí tuệ.

1. Chuyển nhượng quyền tác giả là gì?

Theo Điều 45 Luật Sở hữu trí tuệ, chuyển nhượng quyền tác giả là việc chủ sở hữu quyền tác giả chuyển giao quyền sở hữu đối với quyền công bố tác phẩm và các quyền tài sản cho tổ chức, cá nhân khác theo hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật. Đây là việc chuyển hẳn quyền sở hữu (bán đứt), khác với chuyển quyền sử dụng (cho phép người khác dùng trong phạm vi, thời hạn nhất định).

2. Quyền nào được và không được chuyển nhượng

• Được chuyển nhượng: quyền công bố tác phẩm và các quyền tài sản (sao chép, phân phối, truyền đạt, biểu diễn, làm tác phẩm phái sinh...);
• KHÔNG được chuyển nhượng: các quyền nhân thân gắn liền với tác giả — đặt tên tác phẩm; đứng tên thật hoặc bút danh, được nêu tên khi công bố, sử dụng; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Riêng quyền công bố tác phẩm là quyền nhân thân nhưng vẫn được phép chuyển nhượng.

3. Trường hợp tác phẩm có đồng tác giả

Nếu tác phẩm có đồng tác giả, việc chuyển nhượng phải có sự thỏa thuận của tất cả các đồng tác giả. Trường hợp tác phẩm gồm các phần riêng biệt có thể tách ra sử dụng độc lập, thì mỗi đồng tác giả có quyền chuyển nhượng quyền tác giả đối với phần riêng biệt của mình, nếu không có thỏa thuận khác.

4. Nội dung hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả

Hợp đồng phải được lập thành văn bản, với các nội dung chủ yếu theo Điều 46 Luật Sở hữu trí tuệ:

• Tên và địa chỉ đầy đủ của bên chuyển nhượng và bên được chuyển nhượng;
• Căn cứ chuyển nhượng;
• Giá và phương thức thanh toán;
• Quyền và nghĩa vụ của các bên;
• Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng.

5. Phân biệt chuyển nhượng và chuyển quyền sử dụng

6. Lưu ý khi chuyển nhượng

• Xác định rõ ai là chủ sở hữu quyền tác giả (tác giả đồng thời là chủ sở hữu, hay tổ chức giao nhiệm vụ, thuê sáng tạo là chủ sở hữu);
• Ghi rõ phạm vi quyền chuyển nhượng, tránh nhầm giữa chuyển nhượng và cho phép sử dụng;
• Với tác phẩm đã đăng ký, nên thực hiện thủ tục ghi nhận thay đổi chủ sở hữu tại cơ quan có thẩm quyền để thuận lợi khi chứng minh;
• Bảo đảm quyền nhân thân của tác giả không bị xâm phạm sau khi chuyển nhượng.

7. Câu hỏi thường gặp

Có được chuyển nhượng quyền đứng tên tác giả không?

Không. Quyền đứng tên và các quyền nhân thân gắn với tác giả không được chuyển nhượng; chỉ quyền công bố và quyền tài sản mới được chuyển nhượng.

Hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả có bắt buộc bằng văn bản không?

Có. Hợp đồng phải được lập thành văn bản với các nội dung chủ yếu theo Điều 46 Luật Sở hữu trí tuệ.

Chuyển nhượng khác gì cho phép sử dụng (li-xăng)?

Chuyển nhượng là bán đứt quyền sở hữu; cho phép sử dụng chỉ cấp quyền dùng trong phạm vi, thời hạn nhất định, chủ sở hữu vẫn giữ quyền.

Tác phẩm nhiều người viết chung thì ai được chuyển nhượng?

Phải có thỏa thuận của tất cả đồng tác giả; nếu có phần tách riêng được thì mỗi người có thể chuyển nhượng phần của mình.

Kết luận

Chuyển nhượng quyền tác giả chỉ áp dụng với quyền công bố và quyền tài sản, phải lập hợp đồng bằng văn bản và tôn trọng quyền nhân thân của tác giả. Xác định đúng chủ sở hữu và phạm vi quyền là điều kiện để giao dịch an toàn. Xem thêm thời hạn bảo hộ quyền tác giả và dịch vụ đăng ký, tư vấn bản quyền của LTV Law.